Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc, một số điều kiện để người lao động được hưởng bảo hiểm xã hội một lần được quy định như sau:
     Đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội một lần
     1. Đối tượng quy định tại Luật BHXH mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
     a) Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội.
     b) Ra nước ngoài để định cư;
     c) Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;
     d) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
     đ) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm
     e) Trường hợp quy định tại các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
2. Đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 2 của Luật này đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
    a) Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội;
    b) Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;
    c) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng;
    d) Người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam;
    đ) Người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.
    Một số điểm mới cần lưu ý
   1. Người lao động hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong trường hợp quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 70 của Luật Bảo hiểm xã hội được quy định chi tiết như sau:
   Đối với người lao động đã có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025: Cần đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
    - Sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH.
   - Chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
   Đối với người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/7/2025 trở đi: Sẽ không còn được quyền rút BHXH một lần, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định rõ ràng.
    Sự thay đổi này thể hiện chủ trương nhất quán của Nhà nước trong việc khuyến khích người lao động an tâm gắn bó lâu dài với hệ thống BHXH. Mục tiêu hướng đến là đảm bảo quyền lợi an sinh bền vững cho người lao động khi hết tuổi lao động thông qua việc gia tăng cơ hội hưởng lương hưu định kỳ.
    2. Bổ sung thêm 2 đối tượng được rút BHXH một lần
    Một điểm tiến bộ đáng ghi nhận của Luật BHXH năm 2024 là việc bổ sung thêm hai nhóm đối tượng đặc biệt được phép rút BHXH một lần, bao gồm:
    Người bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên: Đây là những trường hợp sức khỏe bị tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến khả năng làm việc và sinh kế.
    Người khuyết tật đặc biệt nặng: Nhóm đối tượng này gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống và không có khả năng tham gia thị trường lao động.
    Việc bổ sung này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với những hoàn cảnh khó khăn đặc biệt, tạo điều kiện hỗ trợ tài chính kịp thời giúp họ ổn định cuộc sống.
     3. Người mắc bệnh phong không còn thuộc diện được rút BHXH một lần
     Luật BHXH năm 2014 trước đây quy định người lao động đang mắc các bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, HIV/AIDS được hưởng BHXH một lần. Tuy nhiên, Luật BHXH năm 2024 đã có sự điều chỉnh về danh mục này (tại điểm c khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 70 và điểm c khoản 1 Điều 102), cụ thể:

     Như vậy, người mắc bệnh phong không còn thuộc danh sách các bệnh được giải quyết hưởng BHXH một lần theo quy định mới. Sự điều chỉnh này được thực hiện nhằm đảm bảo tính thống nhất, cập nhật các tiến bộ y học và phù hợp hơn với mức độ ảnh hưởng thực tế của các bệnh lý đến khả năng lao động của người bệnh.
    Những thay đổi quan trọng trong Luật BHXH năm 2024 đã cho thấy rõ định hướng của Chính phủ trong việc xây dựng một hệ thống BHXH bền vững, khuyến khích người lao động tham gia BHXH một cách lâu dài để đảm bảo an sinh tuổi già.
Việc rút BHXH một lần sẽ trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi người lao động phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thông tin và đưa ra những quyết định sáng suốt. Mỗi người lao động cần chủ động cập nhật các quy định mới, cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích trước mắt và những rủi ro tiềm ẩn khi rút BHXH một lần.