Hải Phòng 20/11/2026

Chính sách bình đẳng giới trong các quy định về BHXH hiện nay dựa trên các đặc điểm sinh học, trách nhiệm gia đình, cơ hội phát triển của cá nhân

Thứ năm, 19/11/2026

Pháp luật từng bước mở rộng quyền lợi của lao động nam, đồng thời duy trì những chính sách hỗ trợ đặc thù đối với phụ nữ

        Trong quá trình hoàn thiện chính sách hiện nay, cách tiếp cận bình đẳng giới ngày càng toàn diện hơn, quan tâm đến các yếu tố về giới và vai trò của cả nam và nữ trong gia đình, xã hội. Thay vì chỉ tập trung vào việc bảo vệ lao động nữ, pháp luật từng bước mở rộng quyền lợi của lao động nam, đồng thời duy trì những chính sách hỗ trợ đặc thù đối với phụ nữ.
        Chú trọng đến quyền và trách nhiệm chăm sóc gia đình 
        Một trong những biểu hiện rõ nét của bình đẳng giới trong chính sách BHXH là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với chế độ thai sản. Việc mang thai, sinh con và chăm sóc trẻ nhỏ không còn được nhìn nhận đơn thuần là trách nhiệm của phụ nữ mà ngày càng được xác định là trách nhiệm chung của cha và mẹ.

        Theo Luật BHXH 2024, ngoài các chế độ dành cho phụ nữ sinh con, lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Cụ thể, thời gian nghỉ là 5 ngày làm việc đối với trường hợp thông thường; 7 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi, trường hợp sinh ba trở lên được nghỉ thêm theo quy định. Nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật, thời gian nghỉ được nâng lên 14 ngày làm việc. Quy định này tạo điều kiện để người cha trực tiếp hỗ trợ người mẹ trong giai đoạn sinh con, chăm sóc trẻ sơ sinh và chia sẻ trách nhiệm gia đình.
        Đáng chú ý, pháp luật còn bảo đảm quyền lợi cho người chồng trong trường hợp người vợ sinh con nhưng không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản. Nếu người chồng đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH bắt buộc theo quy định, người chồng được hưởng trợ cấp một lần khi sinh con, bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con cho mỗi con. Đây là cơ chế hỗ trợ có ý nghĩa, tránh để quyền lợi của gia đình hoàn toàn phụ thuộc vào tình trạng tham gia BHXH của người mẹ.
Một bước tiến quan trọng khác là việc bổ sung chế độ trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện từ ngày 01/7/2025. Theo đó, lao động nữ sinh con và lao động nam có vợ sinh con đều có thể được hưởng trợ cấp 2 triệu đồng cho mỗi con nếu có đủ thời gian đóng BHXH theo quy định.
         Đặc biệt, pháp luật đã có quy định về bảo vệ người cha và người trực tiếp nuôi dưỡng khi người mẹ gặp rủi ro sau sinh. Theo Điều 53 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, trường hợp người mẹ chết sau khi sinh con, người cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của người mẹ theo điều kiện luật định. Nếu chỉ có người cha tham gia BHXH bắt buộc mà người mẹ chết sau sinh hoặc gặp rủi ro sức khỏe không đủ khả năng chăm sóc con, người cha được nghỉ hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi.

         Điều chỉnh cân bằng tuổi nghỉ hưu và quyền hưởng lương hưu
         Bình đẳng giới trong BHXH được thể hiện qua việc tích lũy thời gian đóng BHXH và tiếp cận chế độ hưu trí. Trong thời gian dài, chênh lệch tuổi nghỉ hưu giữa nam và nữ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian làm việc, thu nhập và khả năng tích lũy an sinh của lao động nữ.
        Bộ luật Lao động 2019 đã xác lập lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo hướng thu hẹp dần khoảng cách này. Trong điều kiện lao động bình thường, tuổi nghỉ hưu của nam tăng dần mỗi năm 3 tháng cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028; đối với nữ tăng mỗi năm 4 tháng cho đến khi đủ 60 tuổi vào năm 2035.
       Việc điều chỉnh được thực hiện theo lộ trình, vừa hướng tới bình đẳng về tuổi nghỉ hưu, vừa tính đến yêu cầu thích ứng của thị trường lao động và khả năng làm việc của từng nhóm đối tượng. Khi khoảng cách tuổi nghỉ hưu được thu hẹp, lao động nữ có thêm thời gian tham gia thị trường lao động, tích lũy thời gian đóng BHXH và nâng cao khả năng bảo đảm thu nhập khi về già. Tuy nhiên, việc thực hiện cũng cần gắn với chính sách đào tạo lại, cải thiện điều kiện làm việc và bảo vệ sức khỏe đối với người lao động lớn tuổi.
        Bình đẳng giới trong chế độ hưu trí còn được thể hiện rõ trong công thức tính lương hưu. Theo Điều 99 Luật BHXH năm 2024, lao động nữ có 15 năm đóng BHXH được tính tỷ lệ hưởng lương hưu bằng 45% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 2%, tối đa 75%. Đối với lao động nam, tỷ lệ 45% tương ứng với 20 năm đóng BHXH; trường hợp có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng thì tỷ lệ được tính từ mức 40% cho 15 năm đầu, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 1%.
        Với những quy định như trên cho thấy, chế độ bảo hiểm xã hội, việc làm, hưu trí như hiện nay đang từng bước hình thành một hệ thống chính sách bảo vệ toàn diện đối với người lao động. Đồng thời, quan tâm đến các yếu tố về giới, phù hợp với sự phát triển và nâng cao trách nhiệm của các cá nhân với gia đình, xã hội.
(TTHH)
Xem tin khác
Lượt truy cập
Hôm nay:390
Tất cả:08890664
Đang trực tuyến:94

Designed and Maintained by Thiết kế website Đà Nẵng, DANAWEB.vn