Điều 29 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026 cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động 2019 về chế độ thai sản:
      Đối với lao động nữ: tăng 01 tháng nghỉ thai sản
     “1. Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.
      Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.”.
      Có thể thấy, toàn bộ các quy định trên đều nêu rõ “lao động nữ sinh con thứ 2 được nghỉ 07 tháng”.
     Tức là nếu lao động nữ sinh con thứ 3 thì không được nghỉ thai sản 07 tháng, trừ trường hợp sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi mỗi con được nghỉ thêm 01 tháng. Đây được xem là bước điều chỉnh mang tính nhân văn, góp phần hỗ trợ tốt hơn cho sức khỏe bà mẹ, đồng thời phù hợp với định hướng chính sách dân số trong giai đoạn mới.

      Lao động nam: Thời gian nghỉ tăng gấp đôi khi vợ sinh con thứ hai
      Không chỉ lao động nữ, quyền lợi của lao động nam khi vợ sinh con cũng có những thay đổi đáng chú ý từ ngày 01/7/2026.
      Theo Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, hiện nay lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản 5 ngày làm việc khi vợ sinh con; 7 ngày nếu vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày nếu vợ sinh đôi; trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba và nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc.
      Tuy nhiên, tại Khoản 2 Điều 29 Luật Dân số đã sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 2 Điều 53 của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH14 như sau: “Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi”.
      Điều này đồng nghĩa với việc, từ ngày 01/7/2026, nếu vợ sinh con thứ hai, lao động nam sẽ được nghỉ 10 ngày làm việc, gấp đôi so với quy định hiện hành. Quy định mới không chỉ tăng thời gian nghỉ, mà còn thể hiện rõ hơn vai trò của người cha trong việc đồng hành, chăm sóc vợ và con ngay từ những ngày đầu sau sinh.
      Mở rộng quyền lợi thai sản với người tham gia BHXH tự nguyện
      Một điểm mới mang tính đột phá của Luật BHXH năm 2024 là việc mở rộng quyền lợi thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện. Thay vì chỉ giới hạn ở hai chế độ hưu trí và tử tuất như trước đây, người tham gia BHXH tự nguyện nay đã chính thức được thụ hưởng thêm chế độ thai sản với nguồn kinh phí do Ngân sách Nhà nước bảo đảm. Theo quy định, để được hưởng quyền lợi này, người tham gia BHXH tự nguyện phải đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Quy định này nhằm bảo đảm nguyên tắc đóng – hưởng, đồng thời hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.
     Đáng chú ý, chính sách không chỉ áp dụng cho lao động nữ. Trường hợp lao động nam tham gia BHXH tự nguyện, có vợ sinh con nhưng vợ không tham gia BHXH, thì người chồng vẫn đủ điều kiện nhận trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng cho mỗi con, nếu đáp ứng đủ thời gian đóng theo quy định. Khoản trợ cấp này áp dụng chung cho cả lao động nữ sinh con và lao động nam có vợ sinh con.

(TTHH)