Từ nhiều năm qua, tài chính công đoàn đã được Nhà nước quan tâm quy định cụ thể trong Luật và Nghị định, ngày 01/7/2025, Luật Công đoàn số 50/2025/QH15 và Luật số /97/2025/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực, tiếp tục quy định, xác định cụ thể các nội dung, vị trí, vai trò của tài chính công đoàn đối với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn Việt Nam.
Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên công đoàn và người lao động; là đại diện duy nhất của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn để liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động; tuyên truyền, vận động người lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”.
       Điều lệ Công đoàn Việt Nam là văn bản do Đại hội Công đoàn Việt Nam thông qua, quy định về tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc tổ chức, hoạt động, cơ cấu tổ chức bộ máy của Công đoàn Việt Nam; điều kiện, trình tự, thủ tục thành lập, gia nhập, giải thể và chấm dứt hoạt động công đoàn; quyền, trách nhiệm của tổ chức công đoàn các cấp; quyền, trách nhiệm của đoàn viên công đoàn; tài chính, tài sản của Công đoàn; nội dung khác liên quan đến tổ chức và hoạt động công đoàn.
      Tài chính công đoàn được thực hiện theo quy định của Pháp luật và quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Theo quy định hiện nay, nguồn tài chính công đoàn bao gồm:
      1) Đoàn phí công đoàn do đoàn viên công đoàn đóng theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam;
      2) Kinh phí công đoàn do doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động;
      3) Ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ;
     4) Nguồn thu khác từ hoạt động văn hóa, thể thao, hoạt động kinh tế của Công đoàn; từ đề án, dự án do Nhà nước giao; từ viện trợ, tài trợ hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật.
     Công tác quản lý tài chính công đoàn bao gồm công tác quản lý các nguồn thu và công tác quản lý, phân phối, sử dụng các nguồn thu đó để chi cho các hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn.
Việc phân phối, quản lý, sử dụng nguồn tài chính công đoàn thực hiện theo quy định của Pháp luật và quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Hiện nay, công đoàn cơ sở được sử dụng 75% kinh phí công đoàn và 70% đoàn phí công đoàn; các công đoàn cấp trên được sử dụng 25% kinh phí công đoàn và 30% đoàn phí công đoàn.
     Nguồn lực tài chính công đoàn được sử dụng cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn theo quy định của Pháp luật.  Trong đó, Công đoàn thành phố xác định thực hiện hoạt động đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn và người lao động là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, then chốt, trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên, liên tục, hàng năm các cấp công đoàn thành phố đã tập trung dành phần lớn nguồn tài chính công đoàn lên đến hàng trăm tỷ đồng cho các hoạt động này. Thông qua đó, Công đoàn đã thực sự trở thành cầu nối, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa người lao động và người sử dụng lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên, người lao động, góp phần tích cực vào việc xây dựng mối quan hệ ổn định, tiến bộ, hài hòa trong doanh nghiệp; các hoạt động chăm lo cho đoàn viên, người lao động ngày càng được thực hiện với quy mô, chất lượng, hiệu quả, thiết thực đáp ứng nhu cầu, sự kỳ vọng của đoàn viên, người lao động.
      Để có đủ nguồn lực tài chính công đoàn, đảm bảo tài chính công đoàn là điều kiện vật chất cho việc tổ chức thực hiện tốt các chức năng, nhiêm vụ của tổ chức Công đoàn thì việc tổ chức thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nguồn tài chính công đoàn là hết sức quan trọng, quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động công đoàn. Đặc biệt, sau khi giải thể, kết thúc hoạt động của các Công đoàn ngành, Công đoàn Khu Kinh tế, Liên đoàn Lao động quận, huyện và thực hiện hợp nhất, sáp nhập tỉnh, thành phố, hiện nay, Liên đoàn Lao động thành phố trực tiếp quản lý công tác tài chính công đoàn của gần 3000 công đoàn cơ sở toàn thành phố, hàng trăm doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn.
     Trước tình hình đó, Liên đoàn Lao động thành phố đã ban hành Hướng dẫn số 01/HD-LĐLĐ ngày 09/9/2025 và tập trung chỉ đạo đẩy mạnh hướng dẫn công đoàn cơ sở, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn và nộp 30% đoàn phí công đoàn theo tài khoản định danh.
     Việc thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn và nộp 30% đoàn phí công đoàn theo tài khoản định danh vừa đảm bảo theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, vừa là kết quả của việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác thu tài chính công đoàn, vừa tạo thuận lợi, chính xác, kịp thời, tiết kiệm thời gian, giảm tải khối lượng công việc cho các cấp công đoàn; trong vòng 24h kể từ khi doanh nghiệp, đơn vị thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn thành công, công đoàn cơ sở sẽ nhận được ngay 75% kinh phí công đoàn sử dụng tại cơ sở.
      Đối tượng, quy trình, thủ tục các bước tiến hành đóng 2% kinh phí công đoàn và nộp 30% đoàn phí đã được cụ thể chi tiết tại Hướng dẫn số 01/HD-LĐLĐ ngày 09/9/2025 của Liên đoàn Lao động thành phố. Tuy nhiên, qua thực tế triển khai thực hiện còn một số doanh nghiệp, đơn vị, công đoàn cơ sở chưa đọc kỹ hướng dẫn, chưa thực hiện đúng các bước theo quy định, dẫn đến việc thực hiện còn gặp khó khăn, vướng mắc. Để hạn chế mắc phải những sai sót trong quá trình thực hiện, sau đây là những lưu ý và các bước tiến hành cụ thể các doanh nghiệp, đơn vị, công đoàn cơ sở cần phải nắm chắc:

1. Đối với việc thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn:

      - Bước 1: Phải xác định rõ việc thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn theo quy định của Pháp luật là trách nhiệm của các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động (gọi tắt là doanh nghiệp, đơn vị). Do vậy, số tiền 2% kinh phí công đoàn phải được chuyển đóng đi từ tài khoản của doanh nghiệp, đơn vị.
      Theo quy định của pháp luật, một trong các hành vi bị nghiêm cấm đó là: Không đóng kinh phí công đoàn; chậm đóng kinh phí công đoàn; đóng kinh phí công đoàn không đúng mức quy định; đóng kinh phí công đoàn không đủ số người thuộc đối tượng phải đóng; quản lý, sử dụng kinh phí công đoàn không đúng quy định.
      Đồng thời, một trong những trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với Công đoàn đó là: Bảo đảm điều kiện hoạt động công đoàn, cán bộ công đoàn theo quy định của pháp luật và đóng kinh phí công đoàn theo quy định của pháp luật.
      - Bước 2: Các Công đoàn cơ sở phải mở tài khoản ngân hàng:
Nếu doanh nghiệp, đơn vị đó đã có tổ chức công đoàn cơ sở thì công đoàn cơ sở ở đó bắt buộc phải có tài khoản ngân hàng để tiếp nhận 75% kinh phí công đoàn cấp trên cấp về sử dụng tại công đoàn cơ sở. Công đoàn cơ sở được chủ động lựa chọn bất kỳ ngân hàng nào để mở tài khoản sao cho phù hợp, thuận tiện trong việc giao dịch, miễn là công đoàn cơ sở có tài khoản ngân hàng.
Các doanh nghiệp, đơn vị chưa có tổ chức công đoàn cơ sở thì 75% kinh phí công đoàn được chuyển vào tài khoản của Liên đoàn Lao động thành phố quản lý, sử dụng theo quy định.
     - Bước 3: Kê khai các thông tin cơ bản của doanh nghiệp, đơn vị không phân biệt đã có tổ chức công đoàn cơ sở hay chưa có công đoàn cơ sở
     Các thông tin bắt buộc phải được kê khai vào phần mềm 01 hoặc cả  04 ngân hàng BIDV, Vietcombank, Viettinbank, Agribank (tùy doanh nghiệp, đơn vị, công đoàn cơ sở lựa chọn 01 trong 04 ngân hàng này sẽ có mẫu biểu kê khai tương ứng).
      Trong quá trình thực hiện bước này, cần liên hệ bộ phận Tài chính Liên đoàn Lao độn thành phố để được hướng dẫn kê khai thông tin. Bước này có thể sẽ phải mất thời gian lâu hơn vì phải đảm bảo các thông tin được kê khai đúng đủ và phải được các ngân hàng kiểm tra phê duyệt (việc này nằm ngoài kiểm soát của Liên đoàn Lao động thành phố).
      Đây là bước quan trọng, ở bước này bắt buộc phải cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin như:
     + Tên doanh nghiệp, đơn vị;
     + Mã số thuế của doanh nghiệp, đơn vị: Mã số thuế là dãy số viết liền, không có các ký tự đặc biệt ở giữa (ví dụ: không ghi dấu “-”,dấu cách “ ”,dấu chấm “.” ). Với các đơn vị không có đơn vị phụ thuộc, mã số thuế là 1 dãy gồm 10 ký tự số liên tiếp. Với các đơn vị phụ thuộc, mã số thuế là 1 dãy gồm 13 ký tự số liên tiếp.
     + Tài khoản của công đoàn cơ sở đối với những doanh nghiệp, đơn vị đã có tổ chức công đoàn cơ sở.
      Bước 4: Doanh nghiệp, đơn vị thực hiện đóng 2% kinh phí công đoàn:
     Các doanh nghiệp, đơn vị đặc biệt lưu ý chỉ thực hiện lệnh đóng 2% kinh phí công đoàn sau khi thực hiện thành công bước 3 tức là sau khi nhận được thông tin trả lời của Bộ phận Tài chính Liên đoàn Lao động thành phố về việc hoàn thành bước 3.
      Ở bước 3, các doanh nghiệp, đơn vị đã lựa chọn ngân hàng nào để kê khai thông tin thì ở bước 4 sẽ lựa chọn mẫu lệnh chuyển tiền của ngân hàng tương ứng đó để đóng 2% kinh phí công đoàn.
      a. Ngân hàng Vietinbank (tài khoản định danh)
- Tên đơn vị hưởng: Công đoàn Việt Nam –
- Số tài khoản: 1TLD + mã số thuế của doanh nghiệp, đơn vị
- Tại: Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
- Nội dung chuyển tiền: nộp 2% KPCĐ tháng.....
      b. Ngân hàng BIDV (tài khoản định danh)
- Tên đơn vị hưởng: Công đoàn Việt Nam
- Số tài khoản: V2TT + mã số thuế của doanh nghiệp, đơn vị
- Tại: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
- Nội dung chuyển tiền: nộp 2% KPCĐ tháng.....
     c. Ngân hàng Vietcombank (tài khoản định danh)
- Tên đơn vị hưởng: Công đoàn Việt Nam
- Số tài khoản: VCBTLD+ mã số thuế của doanh nghiệp, đơn vị
- Tại: Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
- Nội dung chuyển tiền: nộp 2% KPCĐ tháng.....
    d. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (chỉ áp dụng cho các Công đoàn cơ sở đã có tài khoản tại Ngân hàng này)
- Tên đơn vị hưởng: Công đoàn Việt Nam
- Số tài khoản: 1400 288 668 989
- Tại: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
- Nội dung chuyển tiền: Khi đóng 2% kinh phí công đoàn phải ghi nội dung
đúng theo cấu trúc sau:
MST đóng KPCĐ tháng/năm ...

2. Về nộp 30% đoàn phí công đoàn:

      Bước 1. Xác định thu, nộp đoàn phí công đoàn thực hiện theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam, quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là thuộc trách nhiệm của Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở. Do vâỵ,việc nộp 30% đoàn phí về công đoàn cấp trên phải được thực hiện chuyển nộp đi từ tài khoản của Công đoàn cơ sở.
Trường hợp, doanh nghiệp,đơn vị thu hộ đoàn phí công đoàn thì phải chuyển toàn bộ số tiền đoàn phí đã thu hộ sang tài khoản của công đoàn cơ sở.
     Bước 2. Các Công đoàn cơ sở tiếp nhận số tài khoản định danh đã được Liên đoàn Lao động thành phố mở cho các công đoàn cơ sở.
      Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng đã mở Tài khoản định danh cho các Công đoàn cơ sở (mỗi Công đoàn cơ sở có một tài khoản định danh riêng, chỉ sử dụng tài khoản định danh này cho việc nộp 30% đoàn phí về công đoàn cấp trên).
      Liên đoàn Lao động thành phố đã gửi danh sách tài khoản định danh này cho các công đoàn xã, phường, đặc khu, trên các nhóm zalo công đoàn cơ sở. Nếu các công đoàn cơ sở chưa có tài khoản định danh thì liên hệ với bộ phận Tài chính Liên đoàn Lao động thành phố để được hướng dẫn.
      Hàng tháng hoặc định kỳ các công đoàn cơ sở chủ động tính số 30% đoàn phí để lập lệnh chuyển nộp về công đoàn cấp trên theo cú pháp chuyển tiền như sau:
      - Tên đơn vị hưởng: Là tên tài khoản định danh đã được LĐLĐ thành phố cung cấp
     - Số Tài khoản: Là số tài khoản định danh đã được LĐLĐ thành phố cung cấp
     - Số tiền: ….
     - Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chi nhánh Lạch Tray
     - Nội dung chuyển tiền: CĐ Công ty A nộp 30% ĐPCĐ tháng/quý/năm...
Ví dụ:

• Công đoàn Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng có tên tài khoản định danh do LĐLĐ thành phố cung cấp là CĐ Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng,

- Có số tài khoản định danh do LĐLĐ thành phố cug cấp là V4DPCDHB0221.
- Tháng 12 năm 2025, Công đoàn Công ty nộp 30% đoàn phí công đoàn là 10.000.000 đồng, lệnh chuyển tiền như sau:
 - Đơn vị hưởng: CĐ Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng
 - Số tài khoản: V4DPCDHB0221
- Tại Ngân hàng: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chi
nhánh Lạch Tray
- Số tiền: 10.000.000đồng
- Nội dung chuyển tiền: CĐ Công ty nộp 30% ĐPCĐ tháng 12/2025
         Trên đây là một số nội dung hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn để các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động và các công đoàn cơ sở thực hiện tốt hơn trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện các quy định của Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về công tác thu, nộp tài chính công đoàn. Đề nghị các doanh nghiệp, đơn vị, công đoàn cơ sở tiếp tục nâng cao tinh thần trách nhiệm thực hiện tốt hơn nữa để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tài chính công đoàn, công tác chuyển đổi số trong việc thu, quản lý,phân phối nguồn thu, qua đó đảm bảo nguồn lực tài chính đủ mạnh để thực hiện tốt hơn nữa các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn.
 Phạm Tuấn Anh- Ủy viên Ban Chấp hành, Phó trưởng bộ phận Tài chính LĐLĐ thành phố